Jak dosz\u0142o do tego, \u017ce j\u0119zyk angielski zdominowa\u0142 wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat? W jaki spos\u00f3b sta\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnym \u015brodkiem komunikacji mi\u0119dzynarodowej? Dlaczego jest to j\u0119zyk tak kompleksowy, rozbudowany i z\u0142o\u017cony? W dzisiejszym wpisie postaramy si\u0119 przybli\u017cy\u0107 nieco histori\u0119 j\u0119zyka angielskiego. <\/p>\n\n\n\n
Pocz\u0105tki j\u0119zyka angielskiego s\u0105 zwi\u0105zane z inwazj\u0105 plemion anglosaskich, kt\u00f3re wykorzysta\u0142y to, \u017ce obszar, kt\u00f3ry teraz nazywamy Wielk\u0105 Brytani\u0105 zosta\u0142 opuszczony przez Rzymian. Ostatnie rzymskie jednostki opu\u015bci\u0142y wysp\u0119 w 407 roku. Przez kr\u00f3tki okres znajdowa\u0142a si\u0119 ona pod w\u0142adaniem miejscowej ludno\u015bci celtyckiej. W V wieku Brytania by\u0142a
\u0142akomym k\u0105skiem dla szeregu plemion, kt\u00f3re zagra\u017ca\u0142y spokojnemu bytowi Celt\u00f3w. Najwa\u017cniejszymi spo\u015br\u00f3d zagro\u017ce\u0144 by\u0142y plemiona germa\u0144skie, a wi\u0119c Anglowie, Sasi oraz Jutowie. Na przestrzeni nieca\u0142ych stu lat dokonana zosta\u0142a kolonizacja Brytanii. Efektem najazdu by\u0142a germanizacja j\u0119zyka i wytworzenie dialekt\u00f3w, kt\u00f3re do\u015b\u0107 istotnie si\u0119 od siebie r\u00f3\u017cni\u0142y. Mowa tu o anglijskim, zachodniosakso\u0144skim oraz kentyjskim. Te odmiany j\u0119zyka, kt\u00f3ry teraz nazywamy staroangielskim sta\u0142y si\u0119 podstaw\u0105 dla wsp\u00f3\u0142czesnego angielskiego. Z tego okresu pochodz\u0105 s\u0142owa takie jak water (woda) czy strong (silny). <\/p>\n\n\n\n
Kolejnym bod\u017acem, kt\u00f3ry spowodowa\u0142 rozw\u00f3j j\u0119zyka angielskiego by\u0142a inwazja m\u0119\u017cnych Wiking\u00f3w. Za jej spraw\u0105 dosz\u0142o do wymieszania si\u0119 staroangielskiego ze staroskandynawskim. Zastanawiali\u015bcie si\u0119 kiedy\u015b sk\u0105d w angielskim s\u0142owo egg (jajko) lub knife (n\u00f3\u017c)? No w\u0142a\u015bnie zawdzi\u0119czamy to wyprawom Wiking\u00f3w, kt\u00f3rzy ponad 1000 lat temu siali postrach w Europie P\u00f3\u0142nocnej. <\/p>\n\n\n\n
Pocz\u0105tkiem bardzo powa\u017cnych zmian jakie mia\u0142y kolosalny wp\u0142yw na kszta\u0142towanie si\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnego angielskiego by\u0142a bitwa pod Hastings z 1066 roku. Warto nadmieni\u0107 dlaczego do niej w og\u00f3le dosz\u0142o. Ot\u00f3\u017c \u00f3wczesny kr\u00f3l Anglii Edward w 1052 roku obieca\u0142 Wilhelmowi, ksi\u0119ciu Normandii koron\u0119 angielsk\u0105. Problemem by\u0142o jednak to, \u017ce prawdopodobnie obieca\u0142 j\u0105 r\u00f3wnie\u017c dw\u00f3m innym kandydatom. Jeden z mo\u017cnych anglosaskich, Godwin z Wessexu wym\u00f3g\u0142 na kr\u00f3lu Edwardzie przywr\u00f3cenie godno\u015bci i na dobr\u0105 spraw\u0119 przej\u0105\u0142 kontrol\u0119 nad Angli\u0105. Po \u015bmierci Godwina jego d\u0105\u017cenia do tronu kontynuowa\u0142 syn Harold Godwinson. W trakcie misji poselskiej do Wilhelma rozbi\u0142 si\u0119 i zosta\u0142 wzi\u0119ty do niewoli. Obiecano mu wolno\u015b\u0107 w zamian za ho\u0142d lenny. W styczniu 1066 roku zmar\u0142 Edward zwany Wyznawc\u0105. Niemal natychmiast koronowano nowego kr\u00f3la, kt\u00f3rym zosta\u0142 Harold. By\u0142o to jawnym z\u0142amaniem przysi\u0119gi z\u0142o\u017conej Wilhelmowi i doprowadzi\u0142o do kl\u0119ski Anglosas\u00f3w w bitwie pod Hastings oraz \u015bmierci kr\u00f3la Harolda. <\/p>\n\n\n\n
Przej\u0119cie w\u0142adzy przez Normand\u00f3w spowodowa\u0142o wiele zmian spo\u0142ecznych, a tak\u017ce zwyczaj\u00f3w i tradycji. Istotnie zmieni\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c sam j\u0119zyk, poniewa\u017c sfery wy\u017csze pos\u0142ugiwa\u0142y si\u0119 niemal wy\u0142\u0105cznie francuskim. To w\u0142a\u015bnie ten j\u0119zyk wywar\u0142 ogromny wp\u0142yw na kszta\u0142towanie si\u0119 nowej wersji angielskiego. Efektem by\u0142o wprowadzenie do angielskiego wielu zapo\u017cycze\u0144 i swego rodzaju zmi\u0119kczenie wymowy. G\u0142\u00f3wnie z tego powodu angielski nie brzmi podobnie do j\u0119zyk\u00f3w skandynawskich czy niemieckiego. Doskonale znane obecnie na \u015bwiecie s\u0142owa takie jak council (rada) czy parliament (parlament) pochodz\u0105 w\u0142a\u015bnie z tego okresu. Innym przyk\u0142adem zapo\u017cyczenia jest produkt, z kt\u00f3rym ka\u017cdy kojarzy angielskie \u015bniadanie (no mo\u017ce opr\u00f3cz bekonu), czyli sausage (kie\u0142baska). <\/p>\n\n\n\n
Oczywi\u015bcie proces rozwoju j\u0119zyka by\u0142 d\u0142ugotrwa\u0142y. Nic nie zmienia\u0142o si\u0119 z dnia na dzie\u0144. W trakcie panowania dynastii Tudor\u00f3w stopniowo wzrasta\u0142a ilo\u015b\u0107 zapo\u017cycze\u0144 z j\u0119zyka francuskiego. R\u00f3wnolegle rozwija\u0142y si\u0119 poszczeg\u00f3lne dialekty, takie jak p\u00f3\u0142nocny, kentyjski, a w XV wieku istotn\u0105 rol\u0119 zacz\u0105\u0142 odgrywa\u0107 od\u0142am londy\u0144ski, kt\u00f3ry potem sta\u0142 si\u0119 swoist\u0105 baz\u0105 dla wsp\u00f3\u0142czesnego angielskiego. <\/p>\n\n\n\n
Po wojnie stuletniej nast\u0105pi\u0142a zmiana j\u0119zyka wy\u017cszych sfer. Do \u0142ask powr\u00f3ci\u0142 angielski, a bardzo du\u017ce znaczenie dla jego rozwoju mia\u0142a posta\u0107 Williama Shakespeare\u2019a. Mo\u017cna przyj\u0105\u0107 tez\u0119, \u017ce ten poeta sam stworzy\u0142 oko\u0142o 1700 s\u0142\u00f3w, kt\u00f3re na sta\u0142e trafi\u0142y do u\u017cycia i obecnie znajduj\u0105 si\u0119 w s\u0142ownikach. Efektem jego s\u0142owotw\u00f3rstwa s\u0105 mi\u0119dzy innymi
aligator (aligator) czy puppy dog (szczeniak). Wspomniany wcze\u015bniej dialekt londy\u0144ski uzyska\u0142 status dominuj\u0105cego. Mia\u0142o to zwi\u0105zek z wynalezieniem druku, a w konsekwencji rozpowszechnianiem si\u0119 s\u0142owa pisanego. Kolejnym skutkiem wynalazku Gutenberga by\u0142o ujednolicenie j\u0119zyka. Nied\u0142ugo potem dr Samuel Johnson napisa\u0142 s\u0142ownik, dzi\u0119ki kt\u00f3remu
zasady oraz pisownia j\u0119zyka angielskiego zosta\u0142y uporz\u0105dkowane i usystematyzowane. Wraz z coraz wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015bci\u0105 podr\u00f3\u017cy do j\u0119zyka angielskiego zacz\u0119\u0142y wkracza\u0107 kolejne zapo\u017cyczenia. Tym razem nie by\u0142y to s\u0142owa z konkretnego pa\u0144stwa, a z ca\u0142ego \u015bwiata. Angielski przyj\u0105\u0142 od innych j\u0119zyk\u00f3w bardzo wiele okre\u015ble\u0144, kt\u00f3re obecnie doskonale znamy.
S\u0142owo virus (wirus) pochodzi z \u0142aciny, za\u015b rocket (rakieta) z w\u0142oskiego. Warto te\u017c wspomnie\u0107 o j\u0119zykach roma\u0144skich takich jak hiszpa\u0144ski czy portugalski. Owoc jedzony przez Adama Ma\u0142ysza zawdzi\u0119cza sw\u0105 nazw\u0119 w\u0142a\u015bnie hiszpa\u0144skiemu. Mowa tu oczywi\u015bcie o banana (banan). <\/p>\n\n\n\n
Zasi\u0119g angielskiego i jego rozpowszechnienie na \u015bwiecie jest zas\u0142ug\u0105 powstania i rozwoju wielkiego Imperium Brytyjskiego, kt\u00f3re w\u0142ada\u0142o posiad\u0142o\u015bciami niemal na ca\u0142ym \u015bwiecie. Sta\u0142 si\u0119 j\u0119zykiem bardzo presti\u017cowym. Warto zacytowa\u0107 Johna Adamsa, kt\u00f3ry by\u0142 w 1780 roku drugim prezydentem Stan\u00f3w Zjednoczonych. Powiedzia\u0142 on nast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa: J\u0119zyk angielski jest predystynowany do tego, aby w nastepnym, a tak\u017ce dalszych stuleciach sta\u0107 si\u0119 j\u0119zykiem \u015bwiatowym w jeszcze bardziej powszechny spos\u00f3b, ani\u017celi by\u0142a nim \u0142acina w przesz\u0142o\u015bci, czy obecnie j\u0119zyk francuski. Przyczyna ku temu jest oczywista, poniewa\u017c rosn\u0105ca liczba ludno\u015bci Ameryki oraz jej uniwersalne powi\u0105zania i kontakty ze wszystkimi narodami przy wsparciu wp\u0142ywu Anglii w \u015bwiecie, du\u017cego czy ma\u0142ego, wymusz\u0105 powszechne u\u017cywanie tego j\u0119zyka\u2026<\/em>\u201d S\u0142owa te sta\u0142y si\u0119 proroctwem. <\/p>\n\n\n\n Obecnie mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o \u015bwiecie jako \u201cglobalnej wiosce\u201d. Komunikacja z osobami zamieszkuj\u0105cymi drug\u0105 p\u00f3\u0142kul\u0119 jest niebywale prosta, ale te\u017c konieczna. Angielski staje si\u0119 nieodzownym i uniwersalnym narz\u0119dziem. Ponadto, nadal mo\u017cna zaobserwowa\u0107 wp\u0142yw angielskiego na inne j\u0119zyki, w tym polski. Mowa tu o zapo\u017cyczeniach czy tak zwanej mowie korporacyjnej. Tym w\u0142a\u015bnie jest \u201czrobienie czego\u015b na asapie<\/em>\u201d.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Jak dosz\u0142o do tego, \u017ce j\u0119zyk angielski zdominowa\u0142 wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat? W jaki spos\u00f3b sta\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnym \u015brodkiem komunikacji mi\u0119dzynarodowej? Dlaczego jest to j\u0119zyk tak kompleksowy, rozbudowany i z\u0142o\u017cony? W dzisiejszym wpisie postaramy si\u0119 przybli\u017cy\u0107 nieco histori\u0119 j\u0119zyka angielskiego. Pocz\u0105tki j\u0119zyka angielskiego s\u0105 zwi\u0105zane z inwazj\u0105 plemion anglosaskich, kt\u00f3re wykorzysta\u0142y to, \u017ce obszar, kt\u00f3ry teraz nazywamy […]<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[10,17,16,14,15,18,19],"class_list":["post-956","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-blog","tag-angielski","tag-etymologia","tag-francuski","tag-historia","tag-jezyk","tag-pochodzenie","tag-rozwoj"],"acf":[],"yoast_head":"\n